برسد » « 1 » . عثمان خشمگين شد و به على ( ع ) گفت : ساكت باش ، خاك بر دهانت باد ! على ( ع ) روى زانوهاى خود بلند شد و فرمود : به زودى بر دهان تو خاك خواهد بود . و چون وليد را براى اجراى حد آوردند ، « 2 » عثمان تازيانه را گرفت و ميان كسانى از اصحاب پيامبر ( ص ) كه حضور داشتند انداخت و با خشم گفت : هر كس از شما كه مىخواهد برخيزد و بر برادر من حد جارى سازد . آن قوم از انجام اين كار خوددارى كردند ، ولى امير المؤمنين على ( ع ) در حالى كه تازيانه در دست داشت برخاست و به طرف وليد رفت و چون وليد على ( ع ) را ديد كه سوى او مىآيد برخاست كه بگريزد ، على ( ع ) پيشى گرفت و او را از حركت بازداشت ، وليد به على ( ع ) دشنام داد . على ( ع ) پاسخ او را آن چنان كه سزاوار و شايستهء آن بود داد و سپس او را استوار بازداشت . عثمان در خشم شد و به على ( ع ) گفت : تو را نشايد كه نسبت به او خشنونت كنى و او را دشنام دهى . على ( ع ) فرمود : چنين نيست ، اين حق من است كه او را وادار به تسليم شدن براى اجراى حد كنم . وانگهى تا او دشنام نداده بود ، من دشنام ندادم و حال آنكه او دشنام باطلى به من داد و من دربارهء او چيزى جز آنچه حق او بود نگفتم . سپس على ( ع ) با تازيانه‌اى كه دو سر داشت ، چهل ضربه به او زد - به جاى هشتاد ضربه - و عثمان اين كينه را از على ( ع ) در دل گرفت . عثمان ، عموى خود حكم بن ابى العاص « 3 » را كه خداوند او را لعنت كرده و پيامبر ( ص ) او را از خود رانده و از مدينه به طائف تبعيد كرده بود به مدينه آورد و چنين بود كه حكم بن ابى العاص پيامبر ( ص ) را آزار مىداد و آزار خود را تا آنجا رساند كه از ديوار خانهء پيامبر بالا مىرفت و به داخل خانه سرك مىكشيد تا پيامبر ( ص ) را با همسرانش ببيند و يك بار كه پيامبر او را آن حال مىزد ، چون چشمش به روى پيامبر افتاد ، شكلك درآورد و از ديوار پايين پريد . و هرگاه پيامبر ( ص ) راه مىرفتند ، حكم پشت سر ايشان حركت مىكرد و چگونگى حركت پيامبر ( ص ) را - كه قدرى حالت خميدگى به جلو را داشت - تقليد مىكرد ، يك بار پيامبر ( ص ) به سوى

--> ( 1 ) آيهء 28 سورهء چهلم ( غافر ) . م ( 2 ) براى اطلاع بيشتر در اين مورد و اشعارى كه حطيئه در اين باره سروده است ، رجوع كنيد به ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ؛ ج 3 ، ص 20 . م ( 3 ) براى اطلاع بيشتر در مورد حكم بن ابى العاص و كردارهاى ناپسندش ، رجوع كنيد به ابن عبد البر ، استيعاب ؛ ج 1 ، ص 317 ( در حاشيهء اصابة ) و ابن حجر ، اصابة ؛ ذيل شمارهء 1781 و ابن اثير ، اسد الغابة ؛ ج 1 ، ص 34 . م